صد و پنجمین نشست شورای گفتوگوی دولت و بخش خصوصی استان کرمان
سرمایهگذاری انرژیهای تجدیدپذیر در سالهای اخیر به یکی از مهمترین راهکارها برای مقابله با ناترازی انرژی در کشور تبدیل شده است. استان کرمان با توجه به ظرفیتهای بالای خورشیدی، یکی از مهمترین نقاط کشور برای توسعه نیروگاههای تجدیدپذیر به شمار میرود.
در یکصد و پنجمین نشست شورای گفتوگوی دولت و بخش خصوصی استان کرمان، موضوع توسعه سرمایهگذاری در حوزه انرژیهای تجدیدپذیر بررسی شد. در این نشست، مسئولان و فعالان اقتصادی بر این نکته تأکید کردند که برای عبور از بحران انرژی، باید از آشفتگی، موازیکاری و تصمیمهای مقطعی فاصله گرفت و یک مسیر مشخص و پایدار برای تولید انرژی پاک ایجاد کرد.
این گزارش به مهمترین محورهای مطرحشده در این نشست، چالشهای موجود و پیشنهادهای ارائهشده برای سرعتبخشیدن به تولید انرژیهای تجدیدپذیر در کرمان میپردازد.
ضرورت توسعه انرژیهای تجدیدپذیر
ناترازی انرژی به یکی از جدیترین دغدغههای اقتصادی کشور تبدیل شده است. افزایش مصرف، محدودیت منابع فسیلی، کمبود گاز برای نیروگاهها و مشکلات مالی، باعث شده که اتکا به روشهای سنتی تولید برق دیگر پاسخگوی نیاز روزافزون کشور نباشد.
در چنین شرایطی، تولید برق تجدیدپذیر بهویژه از مسیر انرژی خورشیدی و بادی، نهتنها یک انتخاب، بلکه یک ضرورت است. کرمان با برخورداری از تابش مناسب خورشید و ظرفیتهای سرمایهگذاری، میتواند نقش پیشتاز خود را در این حوزه تقویت کند.

نگاه اتاق کرمان به ساماندهی تولید انرژی
رئیس اتاق کرمان با تأکید بر پرهیز از موازی کاری و آشفتگی در تولید انرژی های تجدیدپذیر در استان، گفت: ناترازی انرژی دغدغه همه مسئولان است و جلسات متعددی برگزار می شود اما باید مجموعه و نهادی راهبری و فرماندهی این کار را برعهد بگیرد تا با مشارکت همه فعالان و با دستورالعمل خاصی پیش رویم تا به نتیجه برسیم.
او همچنین با اشاره به محدودیتهای موجود در توسعه نیروگاههای سوخت فسیلی، بیان کرد که تحریمها، کمبود منابع مالی و کمبود گاز، این مسیر را با دشواری جدی روبهرو کرده و بنابراین باید تمرکز اصلی بر انرژی خورشیدی و بادی قرار گیرد.
به گزارش روابط عمومی اتاق بازرگانی، صنایع، معادن و کشاورزی کرمان، سیدمهدی طبیب زاده، در یکصد و پنجمین نشست شورای گفت و گوی دولت و بخش خصوصی استان با موضوع بررسی راهکارهای توسعه سرمایه گذاری انرژی های تجدید پذیر افزود: موضوع ناترازی انرژی برکسی پوشیده نیست زیرا مشکلاتی را برای کشور به وجود آورده و این ناترازی روز به روز بیشتر هم می شود.
وی ادامه داد: احداث نیروگاه های سوخت فسیلی به دلیل تحریم، کمبود منابع مالی و کمبود گاز نمی تواند ناترازی های انرژی را جبران کند، بنابراین تأکید بسیار بر رفع ناترازی انرژی از طریق جایگزینی انرژی بادی و خورشیدی است که در کرمان با توجه به ظرفیت ها بر تولید انرژی خورشیدی تمرکز می شود.
طبیب زاده، تصریح کرد: اتاق کرمان با تجمیع تمام فعالیت ها و دانش ها، سرمایه گذاران، پیمانکاران و مدیران دولتی به دستورالعملی رسیده که امیدواریم با اجرای آن به تولید انرژی های تجدیدپذیر در استان شتاب داده شود.
وی با بیان اینکه یکی از مشکلات در مسیر تولید انرژی های تجدیدپذیر، خلف وعده هایی است که در مورد نیروگاه های سوخت فسیلی رقم خورد، خاطرنشان کرد: در برنامه سوم توسعه موجبات حضور بخش خصوصی در احداث نیروگاه های کشور فراهم و مدرن ترین نیروگاه های کشور با بیشترین بازدهی در بخش خصوصی احداث شد.
رئیس اتاق کرمان، بازار انحصاری، قیمت گذاری دستوری، نپرداختن قیمت انرژی تولید شده و خلف وعده را از جمله دلایل زمین گیر شدن نیروگاه های بخش خصوصی برشمرد و گفت: برق کالایی تولیدی است و باید در بورس انرژی توزیع شود اما امکان رقابت در بورس انرژی برای بخش خصوصی وجود ندارد و بازار انحصاری می شود.
مهندس طبیب زاده، اظهار کرد: کرمان از استان های پیشتاز تولید انرژی بوده اما باید بیشتر از این کار کنیم؛ البته در حال حاضر دچار آشفتگی شده ایم زیرا دستورالعمل ها و بخشنامه های مداوم مشکلاتی را ایجاد کرده است.
چالشهای پیشروی بخش خصوصی
یکی از بخشهای مهم این نشست، بررسی چالشهای نیروگاههای بخش خصوصی بود. فعالان اقتصادی و کارشناسان حاضر، چند مانع اساسی را مطرح کردند:
- بازار انحصاری و قیمتگذاری دستوری: این مسئله مانع رقابت واقعی در بورس انرژی میشود.
- خلف وعده در پرداخت مطالبات: تجربه ناموفق برخی پروژههای نیروگاههای فسیلی، اعتماد سرمایهگذاران را کاهش داده است.
- بخشنامهها و دستورالعملهای مداوم و متناقض: تغییرات پیدرپی باعث سردرگمی سرمایهگذاران میشود.
- محدودیت تخصیص ارز و واردات تجهیزات: این موضوع روند اجرای پروژهها را کند کرده است.
- نبود دستورالعمل اجرایی برای مصوبات: بسیاری از تصمیمها در حد مصوبه باقی ماندهاند.
راهکارهای پیشنهادی برای شتابدهی به سرمایهگذاری
در نشست شورای گفتوگوی دولت و بخش خصوصی کرمان، چند راهکار مشخص برای تسریع توسعه انرژیهای تجدیدپذیر مطرح شد. این پیشنهادها میتواند به عنوان نقشه راه برای آینده استان مورد توجه قرار گیرد.
| راهکار | توضیح |
|---|---|
| صدور مجوزهای بینام | کاهش زمان و پیچیدگی فرایندهای اداری برای احداث نیروگاه |
| اصلاح الگوی مصرف انرژی | تمرکز بر بهینهسازی مصرف در کشاورزی، صنعت و بخش خانگی |
| تعیین ساختار راهبری واحد | جلوگیری از موازیکاری و هماهنگی میان دستگاههای اجرایی |
| تسهیل تخصیص اراضی | رفع موانع زمین برای نیروگاههای خورشیدی کوچکمقیاس |
| حضور بخش خصوصی در تصمیمسازی | مشارکت فعال سرمایهگذاران در کارگروهها و کمیتههای تخصصی |
کرمان؛ استان پیشتاز در تولید انرژی خورشیدی
رئیس اندیشکده انرژی اتاق کرمان در ادامه این نشست به ارائه گزارشی در مورد دلایل عدم توسعه انرژی های تجدیدپذیر و همچنین تشریح وضعیت، نیازها و ارائه راهکارهای توسعه سرمایه گذاری انرژی های تجدیدپذیر در استان پرداخت و گفت: استان کرمان سردمدار ایجاد نیروگاه های تجدیدپذیر است.
ایران بهعنوان چهارمین تولیدکننده انرژی در جهان، با چالشی جدی مواجه است؛ اینکه چرا پایتخت کشور در زمستان امسال به دلیل کمبود انرژی تعطیل شده، جای تأمل دارد. یکی از ریشههای اصلی این مشکل به تصمیمگیریهای گذشته، بهویژه حدود ۲۰ سال پیش، بازمیگردد. در آن زمان، سیاست تثبیت قیمتهای انرژی اتخاذ شد، اما از دیدگاه آقای مهندس پورامیری، این مسیر انتخاب درستی نبود.
او با اشاره به نیاز استان به ظرفیت جدید نیروگاهی، گفت که برای بخش کشاورزی و صنعت، حجم قابل توجهی از تولید برق مورد نیاز است و تحقق این هدف بدون فراهم شدن زمین، سرمایه، شبکه، مجوز و تأمین ارز امکانپذیر نیست.
به گفته او، دولت و بخش خصوصی باید در کنار هم حرکت کنند؛ چراکه هیچکدام بهتنهایی قادر به حل کامل این چالش نیستند.

نقش استانداری و ساختارهای جدید
استاندار کرمان نیز در این نشست از اقدامات اتاق کرمان در زمینه تدوین گزارش جامع درباره موانع توسعه نیروگاههای تجدیدپذیر قدردانی کرد. او با اشاره به هدفگذاری تولید ۲۰۰۰ مگاوات برق خورشیدی در استان، از تشکیل دو ساختار مهم خبر داد:
- ستاد شتابدهی، راهبری و سیاستگذاری انرژیهای تجدیدپذیر
- کمیته انرژیهای خورشیدی که بهصورت هفتگی برای بررسی موانع سرمایهگذاران تشکیل جلسه میدهد
وی تأکید کرد که نمایندگان اتاق کرمان نیز باید در این ساختارها حضور داشته باشند تا تصمیمها با مشارکت واقعی بخش خصوصی اتخاذ شود.

ضرورت روشن بودن مسیر سرمایهگذاری
رئیس کمیسیون صنعت اتاق کرمان نیز در ادامه نشست، بر این نکته تأکید کرد که مسیر سرمایهگذاری باید برای همه سرمایهگذاران، صنایع و بخش کشاورزی شفاف باشد. به گفته او، اگر قرار است بنگاهها و واحدهای تولیدی به احداث نیروگاههای خورشیدی ملزم شوند، باید از ابتدا تا انتهای فرایند، فلوچارت و مسیر اجرایی را بدانند.
او همچنین هشدار داد که اگر در بخش کشاورزی اقدامی جدی برای احداث نیروگاههای خورشیدی صورت نگیرد، این بخش در سالهای آینده با آسیبهای بیشتری مواجه خواهد شد.
جمعبندی
نشست شورای گفتوگوی دولت و بخش خصوصی کرمان نشان داد که سرمایهگذاری انرژیهای تجدیدپذیر تنها با شعار پیش نمیرود؛ بلکه نیازمند سیاستگذاری دقیق، ساختار راهبری واحد، حمایت از بخش خصوصی و حذف موانع اداری است. کرمان با ظرفیت بالای خورشیدی، میتواند الگوی ملی توسعه انرژی پاک باشد؛ به شرط آنکه تصمیمها از مرحله حرف به مرحله اجرا برسند.
در نهایت، ساماندهی فعالیتها، تسهیل صدور مجوزها، اصلاح الگوی مصرف و مشارکت واقعی بخش خصوصی، مهمترین کلیدهای شتابدهی به تولید انرژی پاک در استان هستند.
صورتجلسه نشست فوق در لینک زیر قابل مشاهده میباشد:
صورتجلسه صد و پنجمین نشست شورای گفتگو

